Kadastër & Ligj#flete-poseduese
Fletë Poseduese (Certifikata e Pronësisë)
Dokumenti themelor ligjor që vërteton pronësinë juridike mbi patundshmërinë.
Lëshohet nga Agjencia Kadastrale e Kosovës (ose ASHK në Shqipëri). Përmban të dhënat mbi sipërfaqen e saktë, kufijtë e ngastrës apo njësisë banesore, pronarin legjitim dhe statusin juridik.
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Mos kryeni asnjë pagesë kapari pa e verifikuar fizikisht apo online fletën poseduese dhe pa u siguruar se nuk ekziston asnjë barrë hipotekare aktive.
Kadastër & Ligj#kontrate-noteriale
Kontratë Noteriale
Akt ligjor i vërtetuar nga noteri publik për kalimin e pronësisë.
Sipas ligjit në Kosovë dhe Shqipëri, çdo transaksion shitblerjeje të patundshmërive është i pavlefshëm nëse nuk përpilohet dhe vërtetohet para noterit publik. Noteri kontrollon aftësinë vepruese të palëve dhe pastërtinë ligjore të pronës.
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Nënshkrimi bëhet vetëm në prani të noterit, ndërsa pagesa bëhet përmes llogarisë bankare të referuar në vetë kontratën noteriale.
Teknikë & Ndërtim#termokos
Termokos (Ngrohja Qendrore e Qytetit)
Sistemi publik i kogjenerimit për ngrohjen e banesave në Prishtinë.
Furnizon lagjet kryesore të Prishtinës (Ulpianë, Dardani, Bregu i Diellit, Arbëri, Mati 1, etj.) me ujë të ngrohtë nga KEK gjatë sezonit të dimrit. Ofron efikasitet maksimal energjetik me kosto fikse të përballueshme mujore.
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Banesat me lidhje aktive në Termokos kursejnë deri në 60% të shpenzimeve të energjisë elektrike gjatë dimrit krahasuar me ngrohjen me rrymë individuale.
Kadastër & Ligj#parakontrate
Parakontratë (Marrëveshja e Rezervimit)
Marrëveshje paraprake ku palët marrin zotim për shitblerjen e ardhshme.
Përdoret zakonisht gjatë blerjes së banesave në ndërtim e sipër ose kur blerësi pret aprovimin e kredisë bankare. Përcakton qartë çmimin fiks për m², këstet e pagesës, afatin e përfundimit dhe penalitetet për vonesa.
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Kërkoni që parakontrata të vërtetohet te noteri për të garantuar që njësia nuk u rishitet palëve të treta gjatë procesit të ndërtimit.
Teknikë & Ndërtim#leje-ndertimore-pranim-teknik
Pranim Teknik dhe Certifikatë Përdorimi
Verifikimi komunal që ndërtesa përmbush të gjitha standardet e sigurisë.
Komisioni komunal inspekton objektin e përfunduar për të konfirmuar përputhshmërinë me lejen e ndërtimit, mbrojtjen nga zjarri dhe stabilitetin statik. Pranimi teknik është parakusht që ndërtesa të regjistrohet individualisht në kadastër.
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Pa pranim teknik dhe ndarje të njësive në fletë të veçanta poseduese, prona nuk mund të lihet peng (hipotekë) për marrje kredie nga blerësi i ardhshëm.
Teknikë & Ndërtim#kati-perdhese-suterren
Kati Përdhesë dhe Suterren
Nivelet e hyrjes dhe njësitë gjysmë-nëntokësore të ndërtesës.
Kati përdhesë (kati 0) është në nivel të tokës me qasje direkte në rrugë apo oborr, ideal për lokale afariste ose të moshuar. Suterreni është nivel i zhytur pjesërisht në tokë me dritare të ngritura, shpesh me çmim më të volitshëm për m².
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Për njësitë në suterren, kontrolloni me kujdes izolimin hidroizolues kundër lagështisë dhe ventilimin natyror para se të vendosni për blerje.
Financa & Taksë#tatimi-ne-prone
Tatimi në Pronë
Taksa vjetore e administruar nga komuna për pronësinë e patundshmërive.
Përcaktohet në bazë të vlerës së vlerësuar të tregut nga Drejtoria e Tatimit në Pronë. Shitësi është i detyruar me ligj të sigurojë vërtetimin që nuk ka obligime të papaguara tatimore para nënshkrimit të kontratës te noteri.
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Kërkoni gjithmonë Vërtetimin mbi shlyerjen e tatimit në pronë nga komuna përkatëse para finalizimit të transaksionit.
Financa & Taksë#hipoteka-barret
Hipoteka dhe Barrët Pasurore
Pengu ligjor i regjistruar në kadastër në favor të një banke apo kreditori.
Nëse shitësi ka marrë kredi duke lënë pronën si kolateral, prona është e ngarkuar me barrë. Prona mund të shitet vetëm me pëlqimin e bankës (me anë të letrës së fshirjes së hipotekës pas shlyerjes së kredisë me pagesën e blerësit).
Këshillë Praktike nga Ekspertët
Në asnjë rast mos transferoni fonde te shitësi në mënyrë të pavarur nëse fleta poseduese tregon një hipotekë aktive pa marrëveshje trepalëshe me bankën.
Keni pyetje specifike për një dokument kadastral?
Platforma Bleje Pronën lidh drejtpërdrejt blerësit me pronarë të verifikuar. Na kontaktoni për udhëzime para nënshkrimit të kontratës.